Kiedy cena jednostkowa jest obowiązkowa w sklepie internetowym: przepisy, wyjątki i kary

Rafał JóśkoRafał Jóśko18 listopada 202610 min czytania
Etykieta cenowa z ceną za opakowanie i mniejszą ceną jednostkową, obok butelka, worek, taśma, linijka i waga

Cenę jednostkową, czyli cenę za kilogram, litr, metr, metr kwadratowy albo sztukę, pokazujesz przy towarze sprzedawanym według masy, objętości, długości, powierzchni albo liczby sztuk w opakowaniu. Dotyczy to także sklepu internetowego: Prezes UOKiK (Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów) w decyzji z 2023 r. uznał, że ceny i ceny jednostkowe trzeba podawać „niezależnie od sposobu sprzedaży produktów (sklep internetowy czy stacjonarny)”. Zwolnione są tylko cztery rodzaje towarów, a za brak ceny jednostkowej grozi kara do 20 000 zł, którą nakłada wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej.

Niżej wyjaśniamy, za jaką jednostkę podać cenę, czego nie obejmują wyjątki (na przykład zgrzewek) i jak pokazać cenę jednostkową w WooCommerce bez ręcznego przeliczania.

Co to jest cena jednostkowa

Przepis mówi, że cena jednostkowa to cena za jednostkę towaru, którego ilość podaje się w jednostkach miar. Prościej: ile kosztuje kilogram, litr, metr albo sztuka, niezależnie od tego, jak duże jest opakowanie.

Przykład: kawa ziarnista w opakowaniu 250 g kosztuje 24,99 zł. Cena jednostkowa to 99,96 zł za kilogram, bo 24,99 zł podzielone przez 0,25 kg daje 99,96 zł.

Po co to wszystko? Klient ma porównać ceny podobnych produktów w różnych opakowaniach, jak napisał UOKiK, „bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych obliczeń matematycznych”. Bez ceny za kilogram trudno szybko ocenić, czy taniej wychodzi opakowanie 250 g, czy 1 kg.

Czy obowiązek dotyczy sklepu internetowego

Obowiązek wynika z ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 168). Szczegóły, czyli jednostki, wyjątki i sposób pokazania ceny, są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Technologii z 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz.U. 2022 poz. 2776), które obowiązuje od 1 stycznia 2023 r.. Część poradników w sieci nadal powołuje się na starsze rozporządzenie z 2015 r. Ono już nie obowiązuje.

Art. 4 ust. 1 ustawy mówi, że „w miejscu sprzedaży detalicznej” pokazuje się cenę oraz cenę jednostkową „w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen”. Przepis nie wymienia wprost internetu, więc łatwo uznać, że chodzi tylko o półkę w sklepie stacjonarnym.

Odpowiedź daje decyzja Prezesa UOKiK z 8 lutego 2023 r.. Inspekcja Handlowa, czyli państwowa inspekcja, która kontroluje sprzedawców, sprawdziła sklep internetowy z kosmetykami i chemią gospodarczą. Na 100 sprawdzonych produktach sprzedawanych według pojemności, masy albo liczby sztuk były ceny, ale nie było ani jednej ceny jednostkowej. Sklep dostał karę 3 200 zł, a Prezes UOKiK utrzymał ją w mocy. Sprzedawca obiecał poprawić stronę po kontroli, ale to nie pomogło: UOKiK napisał, że karę wymierza się „za samo naruszenie prawa”. Sprawa toczyła się jeszcze według rozporządzenia z 2015 r., ale obowiązek i lista wyjątków są w obecnym rozporządzeniu takie same.

Za jaką jednostkę podać cenę

Jednostka zależy od tego, jak sprzedajesz towar (rozporządzenie, § 4 ust. 1). Przykłady w ostatniej kolumnie to nasze wyliczenia:

Towar sprzedawany według…Cena jednostkowa za…Przykład
objętości1 litr lub 1 m³olej 0,75 l za 15,99 zł → 21,32 zł / l
masy1 kg lub 1 tonękawa 250 g za 24,99 zł → 99,96 zł / kg
długości1 metrtaśma ozdobna 5 m za 12,50 zł → 2,50 zł / m
powierzchni1 m²paczka paneli 2,2 m² za 110,00 zł → 50,00 zł / m²
sztuk1 sztukękapsułki do prania, 20 szt. za 39,80 zł → 1,99 zł / szt.

Kilka sytuacji, o które pytają sprzedawcy:

  • Cena za 100 g albo 100 ml. Rozporządzenie pozwala „w szczególnych przypadkach uzasadnionych rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów” użyć dziesiętnej wielokrotności lub podwielokrotności jednostki, czyli na przykład 100 g zamiast 1 kg. Przepis nie podaje jednak przykładów i nie mówi, które towary są takim „szczególnym przypadkiem”. Bezpiecznie jest liczyć za kilogram lub litr, a o 100 g czy 100 ml przy konkretnym produkcie zapytać prawnika.
  • Opakowanie z liczbą sztuk. Gdy na opakowaniu jest liczba sztuk (np. 20 kapsułek), cenę jednostkową podajesz za sztukę albo za dziesięć, sto sztuk itd..
  • Towar pakowany i luzem. Towar pakowany to taki, którego ilość odmierzono, zanim trafił do sprzedaży, na przykład paczka kawy. Towar luzem odmierza się dopiero przy sprzedaży, na przykład kawa nasypywana na wagę. Przy towarze luzem też pokazujesz cenę jednostkową.
  • Masa po odsączeniu. Przy pakowanym jedzeniu w płynie, gdy płyn jest tylko dodatkiem (np. owoce lub warzywa w zalewie), cenę jednostkową liczysz od masy samego produktu po odsączeniu zalewy. Przy produkcie glazurowanym, czyli pokrytym cienką warstwą lodu, liczysz od masy bez glazury.

Rada praktyczna: licz cenę jednostkową z ilości towaru napisanej na opakowaniu (np. 250 g kawy), a nie z wagi paczki do wysyłki razem z kartonem.

Kiedy cena jednostkowa nie jest obowiązkowa

Rozporządzenie wymienia w § 7 tylko cztery wyjątki. Ceny jednostkowej nie musisz pokazywać przy:

  1. towarach, których cena jednostkowa jest taka sama jak cena sprzedaży;
  2. towarach sprzedawanych w zestawach (kompletach) ze względu na ich przeznaczenie;
  3. towarach nieżywnościowych sprzedawanych wyłącznie w parach ze względu na przeznaczenie lub właściwości;
  4. produktach leczniczych w rozumieniu Prawa farmaceutycznego.

UOKiK podkreślił w decyzji, że zwolnione są „wyłącznie produkty wskazane wprost” w przepisie o wyjątkach. Na tej liście nie ma małych sklepów, sklepów internetowych ani małych opakowań. Rozporządzenie nie ustala też żadnego progu masy czy objętości, poniżej którego cena jednostkowa przestaje być potrzebna.

Pierwszy wyjątek w praktyce: gdy sprzedajesz pojedynczy przedmiot, na przykład jedną lampę albo jeden mebel, cena za sztukę jest po prostu ceną produktu, więc osobnej ceny jednostkowej nie podajesz. Buty czy rękawiczki sprzedawane w parach to przykład wyjątku trzeciego.

Zgrzewka to nie zestaw. W opisanej decyzji wśród produktów, które musiały mieć cenę jednostkową, był płyn do płukania w opakowaniu 3 × 750 ml i saszetki zapachowe po 3 sztuki. Jeśli sprzedajesz zgrzewkę albo paczkę kilku takich samych produktów, podaj cenę za litr, kilogram albo sztukę. Inaczej może być z zestawem różnych rzeczy dobranych do jednego celu, na przykład koszem prezentowym. Przepis nie mówi jednak, co dokładnie jest „zestawem ze względu na przeznaczenie”, więc przy wątpliwości zapytaj prawnika.

Co grozi za brak ceny jednostkowej

Kontroluje i karze wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Za brak ceny lub ceny jednostkowej nakłada karę do 20 000 zł. Jeśli ten sam sprzedawca narusza obowiązek co najmniej trzy razy w ciągu 12 miesięcy, licząc od pierwszego stwierdzonego naruszenia, kara może wynieść do 40 000 zł.

Wysokość kary zależy między innymi od stopnia naruszenia, dotychczasowej działalności sprzedawcy oraz wielkości jego obrotów i przychodu. W opisanej sprawie sklep dostał karę 3 200 zł za brak cen jednostkowych przy 100 produktach. UOKiK uznał, że waga naruszenia jest „bardzo poważna”, bo ceny jednostkowej brakowało przy wszystkich sprawdzonych produktach, a liczba produktów bez ceny jednostkowej wpływa na ocenę, jak poważne jest naruszenie. Poprawienie strony dopiero po kontroli nie zwalnia z kary.

Jak pokazać cenę jednostkową w WooCommerce

Samo WooCommerce ma w produkcie cenę regularną i promocyjną, ustawienia podatku, stan magazynowy oraz wagę i wymiary do wysyłki. Pola na cenę jednostkową nie ma.

Bez wtyczki zostaje dopisanie ceny za kilogram czy litr ręcznie w opisie produktu. Przy kilku produktach da się to zrobić. Każda zmiana ceny albo promocja oznacza jednak przeliczenie i poprawienie opisu osobno, a przy dużym katalogu i wariantach łatwo o różnicę między ceną a ceną jednostkową. Przepis wymaga zaś pokazania ceny „w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości”.

Price per Unit PRO liczy cenę jednostkową sama, z ceny i ilości, i pokazuje ją przy cenie produktu, na przykład „24,99 zł (99,96 zł / kg)”. Co w niej ustawiasz:

  • Ilość netto zamiast wagi paczki. Podajesz własną liczbę jednostek, na przykład 0,25 kg kawy, a waga do wysyłki zostaje bez zmian.
  • Warianty. Każdy wariant (np. 250 g i 1 kg) ma swoją ilość, a po wybraniu wariantu klient widzi jego cenę jednostkową. Zanim klient wybierze wariant, strona pokazuje zakres od najniższej do najwyższej ceny jednostkowej.
  • Inną jednostkę. Możesz pokazać na przykład cenę za 100 g w sklepie, w którym waga jest wpisana w kilogramach. Pamiętaj o zastrzeżeniu dotyczącym ceny za 100 g, opisanym wyżej.
  • Własną nazwę jednostki, na przykład „sztuka” albo „opakowanie”, przydatną przy towarze sprzedawanym na sztuki.
  • Ustawienia dla pojedynczego produktu, w edycji produktu, a nie tylko jedno ustawienie dla całego sklepu.

Panel wtyczki jest po angielsku. W edycji produktu ilość netto to „Custom number of units”, inna jednostka to „Different weight unit” i „Recalculate per units – multiplication ratio”, a własna nazwa jednostki to „Custom unit name”. Cenę wariantu po wyborze włączasz w ustawieniach wtyczki opcją „Variations – display recalculated price on option”.

W ustawieniach wtyczki osobno decydujesz, jak przeliczona cena zachowuje się na stronie sklepu, na karcie produktu i w koszyku.

Jeden warunek: produkt musi mieć cenę i wagę albo własną liczbę jednostek, inaczej cena jednostkowa się nie policzy. Po instalacji przejrzyj produkty, które nie mają wpisanej wagi.

Uczciwie: ten sam autor ma też darmową wersję w katalogu WordPressa. Liczy ona cenę jednostkową z wagi do wysyłki i nie ma ustawień dla pojedynczego produktu ani ceny jednostkowej po wybraniu wariantu. Przy kilku prostych produktach bez wariantów i jednej jednostce dla całego sklepu może wystarczyć.

Żadna wtyczka nie zapewni sama zgodności z przepisami. Pomaga pokazać cenę jednostkową, ale to, przy których produktach i w jakiej jednostce, wynika z przepisów opisanych wyżej.

Gdy sprzedajesz na wymiar, na przykład tkaninę na metry albo panele na metry kwadratowe, przyda się Measurement Price Calculator. Działa inaczej: klient wpisuje długość, powierzchnię, objętość albo wagę, a cena liczy się z ceny za jednostkę. Price per Unit PRO tylko pokazuje cenę za jednostkę przy zwykłym produkcie o stałej cenie. Kalkulator ustawiasz w zakładce „Measurement” w edycji produktu i działa w jednostkach metrycznych (m, m², m³, l, kg).

Kalkulator ma też opcję „Show Product Price Per Unit”, która pokazuje cenę za jednostkę przy produkcie, żeby klient mógł łatwo porównać ceny; na liście produktów zastępuje ona cenę za sztukę.

Sprawdź sklep w 5 krokach

  1. Wypisz produkty sprzedawane na wagę, objętość, długość, powierzchnię oraz paczki z liczbą sztuk.
  2. Przy każdym zapisz jednostkę z tabeli wyżej: kg, litr, metr, m² albo sztuka.
  3. Wpisz ilość netto, czyli samego towaru bez opakowania (np. 250 g), a nie wagę paczki do wysyłki.
  4. Przy wariantach ustaw ilość dla każdego wariantu osobno, bo każdy ma swoją cenę jednostkową.
  5. Po każdej zmianie ceny albo promocji obejrzyj kartę produktu jak klient i sprawdź, czy cena jednostkowa też się zmieniła.

Co dalej

Cena jednostkowa to jeden z kilku obowiązków przy cenach. O tym, jak pokazać najniższą cenę z 30 dni przed obniżką, piszemy osobno, a pozostałe obowiązki prawne sklepu internetowego zebraliśmy w innym poradniku.

Price per Unit PRO kosztuje u nas 123 zł. W cenie masz 365 dni dostępu do plików i aktualizacji. Aktualizacje wgrywasz ręcznie. To wtyczka innej firmy, więc wsparcie jej autorów i konfiguracja nie są w cenie. Szczegóły warunków zakupu znajdziesz na stronie wtyczki GPL. Obie opisane wtyczki są też w pakiecie wszystkich wtyczek z dostępem na rok za 999 zł. Jeśli wolisz, żeby ktoś ustawił to za Ciebie, zajmiemy się instalacją i konfiguracją wtyczek za 250 zł netto (307,50 zł brutto) za godzinę.

Ten tekst wyjaśnia przepisy, ale nie jest poradą prawną. Czy konkretny produkt w Twoim sklepie mieści się w którymś z wyjątków albo czy możesz podać cenę za 100 g, oceni prawnik.

Wtyczki z tego tematu

Rafał Jóśko

Rafał Jóśko

Lokalizacja: Lublin

Pomagam firmom przejść przez chaos świata online. Z ponad 15-letnim doświadczeniem i ponad 360 zrealizowanymi projektami oferuję kompleksowe prowadzenie działań digital: od strategii, przez hosting, SEO i automatyzacje, aż po skuteczne kampanie marketingowe. Tworzę spójne procesy, koordynuję zespoły i eliminuję niepotrzebne koszty – Ty skupiasz się na biznesie, ja dbam o resztę.

Wspieram zarówno startupy, jak i rozwinięte firmy B2B/B2C. Działam z Lublina, ale efekty mojej pracy sięgają daleko poza granice Polski.

Odwiedź profil