Zaznacz stronę

Szablony i wtyczki WordPress na licencji GNU GPL – nowe tendencje na rynku

Z  branżą wolnego i otwartego oprogramowania (GNU GPL) jestem związany od 2012 roku. Postaram się wyjaśnić czym jest wolne oprogramowanie i dlaczego tak bardzo różni się od otwartego oprogramowania. Dziś będzie dużo o wydawcach wtyczek oraz szablonów do wspaniałej i wolnej platformy WordPress 😉

WordPress jest niezwykle popularnym systemem CMS wykorzystywanym do tworzenia przejrzystych i responsywnych stron internetowych. Szacuje się, że obecnie prawie 25% wszystkich witryn www korzysta z WordPressa, użytkując między innymi wtyczki oparte na licencji wolnego oprogramowania GNU GPL. Jakie tendencje możemy obecnie zaobserwować w środowisku WordPress? Dlaczego część wydawców wtyczek, korzystających  z GNU GPL zaczyna uznawać dystrybucję oprogramowania opartego o licencję wolnego oprogramowania za zachowanie nieetyczne?

Czym jest wolne oprogramowanie i dlaczego powinniśmy używać tej nazwy w przypadku WordPressa, wtyczek i szablonów wydanych na licencji (GNU GPL) ?

Idea wolnego oprogramowania propaguje cztery fundamentalne zasady:

  • wolność uruchamiania programu w dowolnym celu,
  • wolność analizowania sposobu działania programu oraz modyfikowania go,
  • wolność udostępniania niezmodyfikowanej kopii oprogramowania,
  • wolność modyfikowania oraz publicznego udostępniania ulepszonych kopii oprogramowania.

Takie założenia mają umożliwić użytkownikom programu nie tylko swobodne korzystanie z niego, ale także dostosowywanie go do indywidualnych potrzeb.  Co ciekawe, idea wolnego oprogramowania nie oznacza, że jest ono darmowe – istnieje wiele płatnych wtyczek zaprojektowanych w oparciu o licencję GNU General Public Licence. Oprogramowanie to jest chronione prawami autorskimi na zasadzie copyleft, jednak pozwala użytkownikom na ingerencję w kod źródłowy oraz  dystrybucję oprogramowania.  Warto również podkreślić, że dopiero spełnienie wszystkich czterech przesłanek pozwala na zaliczenie danego oprogramowania do kategorii GNU GPL. W przypadku oprogramowania Open Source nie muszą być spełnione wszystkie przesłanki.

Oprogramowanie na wolnej licencji GNU GPL ma zarówno wielu zdeklarowanych zwolenników, jak i przeciwników, którzy krytykują zasady, jakimi rządzi się wolna licencja.  W wielu przypadkach wydawcy wtyczek do WordPress i WooCommerce informują na własnych stronach iż tworzą otwarte oprogramowania ( Open source ) – co może wprowadzać w błąd użytkowników. Ponieważ otwarte oprogramowanie nie musi być wolne.

Motywy i wtyczki na licencji GNU GPL

Użytkownicy szablonów i wtyczek WordPress opartych na licencji GNU GPL mogą je wykorzystywać zgodnie z czterema najważniejszymi zasadami, którymi rządzi się idea wolnego oprogramowania – a więc kolejno użytkować CMS, wtyczki i motywy w dowolnym celu, analizować kod i zmieniać go, dostosowując do indywidualnych potrzeb, a także udostępniać system, motywy oraz wtyczki. Atutem wtyczek i templatek stworzonych na zasadach GPL jest przede wszystkim możliwość użycia konkretnej wtyczki czy szablonu WWW do przygotowania więcej niż jednej strony, co pozwala na tworzenie dowolnej liczby witryn. Templatki GPL są również w pełni kompatybilne z często wykorzystywanymi przez użytkowników wtyczkami, takimi jak m.in. Google XML Sitemaps, Woocommerce Google Analytics pro, bbPress, Really Simple Captcha czy MailChimp.

Copyleft czy copyright – nowe tendencje w środowisku WordPress

Wolne oprogramowanie oparte na licencji GNU GPL jest krytykowane przez liczne grono osób nie rozumiejących ideologi GNU GPL. Publiczne udostępnienie programu może odbywać się wyłącznie na zasadach licencji, w oparciu o którą zostało stworzone w przypadku WordPress jest to licencja wolnego oprogramowania GNU GPL. Co oznacza iż każda wtyczka i szablon do wordpressa powinna być wydana na licencji wolnego oprogramowania.

Niestety, coraz częściej można zauważyć niepokojącą tendencję wśród użytkowników jak i wydawców płatnych wtyczek  i szablonów, dążącą do wypaczenia idei wolnego oprogramowania GNU GPL, które z założenia miało być oparte na czterech, wspomnianych wcześniej, fundamentalnych zasadach – wolności do użytkowania programu, wprowadzania do niego modyfikacji, rozpowszechniania jego niezmodyfikowanej kopii, a także ulepszania i publicznego udostępniania zmodyfikowanej kopii. Programiści, wydający oprogramowanie do WordPress w oparciu o ideę GNU GPL zaczynają odchodzić od reguł, które legły u podstaw koncepcji stworzonej w latach 80. XX wieku przez Richarda M. Stallmana. W środowisku WordPress zaczyna upowszechniać się przekonanie, że udostępnianie oprogramowania wydanego na wolnej licencji GNU GPL jest nieetyczne. Wielu wydawców często zaznacza, iż wolne oprogramowanie należy do nich. „Jest to moje/nasze oprogramowanie wydane na licencji open source”- w przypadku wtyczek i szablonów do WordPress pojęcie to jest błędne. Twórcy w tym przypadku są autorami wolnego oprogramowania-  Twórca wolnego oprogramowania ma takie same prawa do użytkowania oraz redystrybucji jak użytkownicy wolnego oprogramowania.

Wydawcy wtyczek i szablonów kontra lokalni dystrybutorzy?

Wydawcy oprogramowania opartego o GNU GPL liczą się z tym, że to odbiorca ma prawo wybrać, czy skorzysta z rozwiązań wydawcy, czy lokalnego dystrybutora wtyczek i szablonów. Często to ten drugi właśnie zapewnia lepsze warunki niż sam twórca, ponieważ doskonale zna specyfikę lokalnego rynku i jego problemy. Odbiegając od tematu przytoczę pewną wypowiedź z manifestu Fundacji wolnego oprogramowania.

„Jeśli cokolwiek zasługuje na zapłatę, jest to działalność dla społeczeństwa. Programowanie może być taką działalnością, ale tylko wtedy, gdy społeczeństwo może swobodnie korzystać z jej owoców. Jeśli programiści zasługują na zapłatę za tworzenie nowatorskich programów, to z tego samego powodu zasługują na karę, jeśli ograniczają ich użycie. „

Twórcy przed rozpoczęciem pracy z WordPressem zapoznali się z licencją wolnego oprogramowania. Dlatego nie zrozumiałe jest stanowisko części wydawców, którzy zaczynają rościć sobie wyłączne prawo do rozpowszechniania wolnego oprogramowania- jest to niezgodne z ideą wolnego oprogramowania GNU GPL. Zresztą sam WordPress doskonale zaznaczył na jakich zasadach powinny powstawać wtyczki i motywy.

Część tej licencji określa wymagania dotyczące dzieł pochodnych, takich jak wtyczki lub motywy. Pochodne kodu WordPress dziedziczą licencję GPL. Drupal, który ma tę samą licencję GPL co WordPress, ma doskonałą stronę na temat licencjonowania, ponieważ dotyczy motywów i modułów.

Istnieje pewna legalna szara strefa dotycząca tego, co jest uważane za dzieło pochodne, ale jesteśmy przekonani, że wtyczki i motywy są dziełami pochodnymi, a zatem dziedziczą licencję GPL. Jeśli się nie zgadzasz, możesz rozważyć zastosowanie platformy innej niż GPL, takiej jak Serendipity (licencja BSD) lub Habari (licencja Apache).

Coraz więcej twórców, rzetelnie informuje użytkowników o zasadach licencji jak i prawach jakie otrzymują.

„Cały nasz kod  jest rozpowszechniany na licencji GNU (GPL), co oznacza, że możesz go modyfikować, redystrybuować lub używać według własnego uznania. Nie pozwala to jednak na używanie naszego znaku towarowego. Musisz usunąć wszelkie informacje chronione prawami autorskimi lub znakami towarowymi z naszych wtyczek GNU GPL. Jeśli rozbudujesz nasz kod, musisz zachować nasze prawa autorskie do samego kodu i oznaczyć swoją pracę jako pochodną oryginalnej pracy.” – tekst pochodzi ze strony wiodącego wydawcy wtyczek do woocommerce.

Przed stworzeniem polskiego sklepu z otwartym oprogramowaniem wymieniłem maile z wydawcami informującymi w przejrzysty sposób o samej licencji jak i oprogramowaniu GNU GPL.( Pominąłem oficjalną platformę odpowiedzialną za dystrybucję rozwiązań do WooCommerce.)  Poniżej znajduje się jedna z odpowiedzi.

Dziękuję za skontaktowanie się tutaj. Nasza umowa z woocommerce wymaga wyłączności pod względem dystrybucji, więc nie możemy sprzedawać wtyczek za pośrednictwem innych witryn. Nasze wtyczki są dostępne na licencji GPL, co oznacza, że zezwalamy na redystrybucje. Redystrybucja może nastąpić, jeśli przestrzegane są wszystkie postanowienia licencji, wraz z należytym poszanowaniem wszystkich praw autorskich.

Bardzo często wydawcy zachęcali nas do przekazania darowizn na rzecz fundacji wolnego oprogramowania.  Skoro już przy znienawidzonej przez część wydawców fundacji jesteśmy, nie mogło zabraknąć stanowiska fsf.org.  ( Zapytałem, czy wydawcy płatnych jak i darmowych wtyczek oraz szablonów do WordPress wydanych na licencji GNU GPL, mogą ograniczać dystrybucję wtyczek. )

Cześć,

Przyjmij nasze przeprosiny za opóźnienie w otrzymaniu odpowiedzi. Polegamy na wolontariuszach, którzy często mają trudności z odpowiedzią na duża ilość maili.

Wydawcy Mają prawo nie dać ci kopii, ponieważ GPL nie wymusza rozpowszechnia prac. Ale gdy masz kopię zgodnie z warunkami GPL masz wszystkie prawa przyznane przez GPL, w tym prawa do dalszej dystrybucji pracy za darmo lub za opłatą.

Mam nadzieję, że to pomoże.

GNU GPL każdemu użytkownikowi daje wolność modyfikowania i dystrybuowania programów z zachowaniem praw autorskich

Z ideą wolnego oprogramowania ściśle zespolona jest idea copyleft, która zezwala na modyfikację programów oraz ich dalsze udostępnianie na takich samych warunkach.  Oprogramowanie oparte na licencji GPL GNU jest chronione prawami autorskimi, jednak zamiast ograniczać wolność jego dalszego dystrybuowania, poszerza ją, pozwalając na kopiowanie programów oraz ich dystrybuowanie. Otwarty kod  umożliwia poszczególnym użytkownikom wprowadzanie własnych ulepszeń oraz nieustanne udoskonalanie programów, co pozytywnie wpływa nie tylko na możliwości innych użytkowników, ale również pobudza rozwój środowiska wordpress.

Wphocus.com oferuje wolne oprogramowanie wydane na licencji GNU GPL. Chcemy mieć realny wkład w rozwój wolnego oprogramowania z tego powodu bardzo chętnie nawiążemy współpracę z osobami popierającymi ideologię GNU GPL:

Deweloperami WordPress- modyfikacja istniejących wtyczek oraz tworzenie własnych rozwiązań wydawanych na licencji wolnego oprogramowania GNU GPL- Stałe wynagrodzenie + prowizja od sprzedaży. – Forma rozliczenia do uzgodnienia.

Wydawcami wtyczek oraz szablonów ( Brak umowy wyłączności )- Jednorazowa płatność za przekazanie plików wtyczek lub szablonu do dalszej dystrybucji na zasadach licencji wolnego oprogramowania GNU GPL oraz stała prowizja od sprzedaży (W przypadku dostarczania aktualizacji.) – Forma rozliczenia do uzgodnienia.

Maniakami z dobrą znajomością obsługi WordPressa&WooCommerce, którzy chętnie pomogą użytkownikom Wphocus.com w obsłudze wtyczek oraz szablonów. -Forma rozliczenia do uzgodnienia.